Անտառների կարևորությունը մեր

Անտառը բնության բաղադրիչ մասերից է։ «Անտառ» հասկացությունը կարող է դիտարկվել տարբեր տեսանկյուններից[2][3][4]։

Ընդհանրական առումով անտառը կենսոլորտի մաս է[5], տեղային առումով՝ տնկարկներ։ Անտառը կարելի է դիտարկել նաև որպես առանձին բնական համալիր, այնպես էլ առանձին էկոհամակարգ[6]։

Անտառները, ըստ 2006 թվականի տվյալների, զբաղեցնում են Երկիր մոլորակի ցամաքային տարածքի 30 %-ը[3]։ Երկրի անտառների ընդհանուր մակերեսը կազմում է 38 միլիոն կմ²[7]։

Դրանցից 264 միլիոն հեկտարը կամ 7 %-ը անթրոպոգեն է, այսինքն՝ մարդու կողմից տնկված[8]։

21-րդ դարի սկզբի դրությամբ մարդը ոչնչացրել է երբևէ եղած ամբողջ անտառների մակերեսի 50 %-ը։ Ամբողջ աշխարհի անտառների կեսը զբաղեցնում են արևադարձային անտառները։ Այն տարածքները, որտեղ աճող ծառերի սաղարթամասի միագումարությունը կազմում է 0,2-0,3-ից քիչ, ապա այդ տարածքներն անվանում են 9:

Միատեսակ ծառերից, օրինակ՝ կաղնուց, կազմված անտառները կոչվում են մաքուր անտառներ, տարբեր տեսակներից, օր.՝ կաղնուց և հաճարենուց, կազմվածները՝ խառնանտառներ։10

Ձնծաղիկ

Ըստ՝ Հանս Քրիստիան Անդերսենի

Ձմեռ էր։ Սառն էր օդը, և ուժեղ քամի էր փչում։ Հողի ու ձյան տակ, պարուրված իր սոխարմատի մեջ, ծվարել էր մի ծաղիկ։ Այստեղ տաք էր։

Մի օր էլ անձրև եկավ։ Ջուրը ձյան ծածկոցի միջով անցավ հողի մեջ ու հասավ ծաղկին։ Շուտով ձյան միջով եկավ նաև արևի մի շող։

–           Նե՛րս եկ,- ասաց ծաղիկը։

–           Չեմ կարող,- ասաց արևի շողը,- ես դեռ ուժ չունեմ։ Ամառը կգա, և ես կզորեղանամ։

–           Ե՞րբ է գալու ամառը,- հարցրեց ծաղիկը և կրկնում էր իր հարցն ամեն անգամ, երբ արևի մի նոր շող իրեն էր հասնում։

Բայց ձյունը դեռ շատ բարձր էր կանգնած երկրի վրա, իսկ ջրերը դեռ ծածկված էին սառույցով։

–           Ի՜նչ երկար է տևում, ի՜նչ տաղտկալի է սպասումը,- մտածում էր ծաղիկը,- ես արդեն ուզում եմ արևին «բարի լույս» ասել։

Վերջապես եկան արևի զորեղ շողերը։

–           Դո՛ւրս եկ, ծաղիկ, բարի՛ գալուստ,- երգում էր ամեն մի շող, և ծաղիկը սկսեց աճել ու ձյան միջով դուրս եկավ լույս աշխարհ։ Նրա գլխիկը ձյան պես սպիտակ էր՝ կանաչ գծիկներով զարդարված։

–           Հրաշալի՜ ծաղիկ,- երգում էին շողերը,- դու առաջինն ես, դու պետք է գարուն բերես դաշտ ու անտառին, սիրելի՛ ծաղիկ, մի սիրուն գարուն։ Ձյունը կհալվի, և ամենուրեք կանաչ կլինի։

Ու կանգնեց ծաղիկը՝ կանաչ գծիկներով իր սպիտակ զգեստը հագին, քնքուշ ու դալուկ, բայց զորեղ իր պատանեկան գեղեցկությամբ։

Նա ամառ էր երազում։ Բայց դեռ հեռու էր ամառը։ Արևը հաճախ չէր շողում, սառը քամիները էին փչում։

–           Դու վաղ ես եկել,- շշնջում էին քամին ու անձրևը,- քո ժամանակը դեռ չի եկել։

Սառնամանիք էր։ Արևի ոչ մի շող չկար։ Բայց ծաղիկն ավելի ուժեղ էր, քան ինքը նույնիսկ կարծում էր։ Նա հավատում էր ամռան գալուն։ Ամառը պետք է գար։ Ձնծաղիկն իր գեղեցիկ զգեստով կանգնել էր սպիտակ ձյան մեջ ու սպասում էր նրան։

Երկնքից ձյան փաթիլներ էին իջնում, ու սառը քամիներ փչում։

–           Դու կկոտրվես,- ասում էին նրանք։

Մի բարի օր էլ պարտեզ եկան մանուկները։ Նրանք տեսան ծաղիկն ու գոչեցին․

–           Այստեղ մի ձնծաղիկ է բուսնել։ Ինչ լա՜վն է առաջին ծաղիկը։

Այս խոսքերը շատ դուր եկան ծաղկին։ Նրանք կարծես արևի ջերմ շողեր լինեին։ Մի փոքրիկ մանկական ձեռք շոյեց նրան, ու կարմիր մանկական շուրթերը համբուրեցին ձնծաղկին։ Շուտով արդեն նա կանգնած էր ջրի մեջ՝ մի տաք սենյակում։ Մանկական սիրուն աչիկները հիացած նրան էին նայում։

Եվ ձնծաղիկը մտածեց․ «Ամառը եկավ»։

Հարցեր և առաջադրանքներ

1.         Դո՛ւրս գրիր անծանոթ բառերը և էլեկտրոնային բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:

__________________________________________________________________

__________________________________________________________________

2․ Ինչպիսին էր ձնծաղիկը։

__________________________________________________________________

__________________________________________________________________

3․ Գունավորի՛ր այն հատվածը, ինչու ձնծաղկին թվաց, թե ամառը եկավ։

4․ Գարնան որ ամիսն է նկարագրում ստեղծագործության մեջ, ինչո՞ւ։

__________________________________________________________________ ______________________________________________________

Про козлёнка, который умел считать до десяти

Неподалёку гулял Бык.
– Почему вы бежите за этим малышом? – громко сказал Бык.
– А он нас считает! – заплакал Телёнок.
– Один – это я, два – это Телёнок, три – это Корова, четыре – это Бык. Один, два, три, четыре! – крикнул Козлёнок.
– Ой, он и тебя сосчитал! – снова заплакал Телёнок.
– Ну, это ему даром не пройдёт, – заревел Бык и вместе с другими побежал за Козлёнком.
– Куда вы спешите? – закричал Конь, увидев их.
– Мы бежим за Козлёнком, – ответила Корова.
– Он нас считает, – снова заплакал Телёнок.
– А кто ему разрешил? – заревел Бык.

– А как же он это делает? – спросил Конь.
– Очень просто, – сказал Козлёнок, – Вот так! Один – это я, два – это Телёнок, три – это Корова, четыре – это Бык, а пять – это Конь. Один, два, три, четыре, пять!
– Ой, он и тебя сосчитал! – заплакал Телёнок.
– Ну, погоди же! – закричал Конь и поскакал вслед за Козлёнком.
– Хрю-хрю-хрю! Куда это вы все? – спросила любопытная Свинья.
– Мы бежим за Козлёнком, – сказал Телёнок. – Он нас считает.
– А как он считает? – спросила Свинья.
– Очень просто! – воскликнул Козлёнок.
Один – это я, два – это Телёнок, три – это Корова, четыре – это Бык, пять – это Конь, а
шесть – это Свинья. Один, два, три, четыре, пять, шесть.
– Ой, он и тебя сосчитал! – заплакал Телёнок.

Ответьте на вопросы.

  1. Что сказал Бык? Почему вы бежите за этим малышом? – громко сказал Бык.
  2. Почему Бык разозлился? потому что телёнок его сосчитал
  3. Что спросила Свинья? Хрю-хрю-хрю! Куда это вы все? – спросила любопытная Свинья.

Про козлёнка, который умел считать до десяти

Жил-был маленький козлёнок, который научился считать до десяти. Однажды он подошёл к озерцу и вдруг увидел себя в воде. Он удивлённо остановился и долго смотрел на себя.
– Раз! – сказал Козлёнок.
Это услышал Телёнок.
– Что ты делаешь? – спросил он.
– Я сосчитал сам себя, – ответил Козлёнок.
— Хочешь, я и тебя сосчитаю?
– Если это не больно, сосчитай, – сказал Телёнок.
– Это совсем не больно. Я – это раз, ты – это два. Один, два!
– Ме-е-е! Ма-а-ма! – заплакал Телёнок. – Козлёнок меня посчитал.
– А что это такое? – сердито промычала Корова.
– Я научился считать до десяти, – сказал Козлёнок. –
Вот послушайте: один – это я, два – это Телёнок, три – это Корова. Один, два, три!
– Ой, он и тебя сосчитал! – заплакал Телёнок.
Корова с Телёнком бросились на Козлёнка. Тот испугался и побежал по лужайке. А за ним – Корова с Телёнком.

Задания.

1.Вспомним, как называются мамы и детёныши.


бык, корова, телёнок                     баран, овца, ягнёнок
волк, волчица , волчонок                                   петух, курица , циплонок
слон, слониха , слонёнок                                    козёл, коза , козлонок
медведь, медведица , медвежонок                              кот, кошка , котёнок

2. Вопросы:

  • Кто научился считать до десяти? козлёнок,
  • Как Козлёнок себя сосчитал? он сказал раз
  • Что предложил Козлёнок Телёнку? Что ответил Телёнок? Хочешь, я и тебя сосчитаю?
    – Если это не больно, сосчитай, – сказал Телёнок.
  • Почему телёнок заплакал? потому что козлёнок его сосчитал

Գարնանամուտ

Համո Սահյան

Նշենիներն արթնացել,
Իրար գլխով են անում
Եվ հրճվում են, որ իրենք
Առաջինն են արթնանում:

Ձնծաղիկն է ծիծաղում
Լացակումած մի թմբից,
Կարմիր գլխիկն է հանում
Դաղձը խոնավ իր ճմբից:

Ցանկապատի մի ճեղքից
Եղինջն իր աչքն է բանում,
Ծիլը թեթև ժպիտով
Ծանր հասկ է խոստանում:

Ծանոթ խոսքեր է ասում
Լեզուն բացված մի առու,
Եվ առուները բոլոր
Ձայն են տալիս իրարու:

Հարցեր և առաջադրանքներ

1․ Բացատրի՛ր տրված բառերը․

Գարնանամուտ – գարնան սկիզբ

Հրճվել – խումբ

Լացակումած – արցունքոտ

Ճումբ – միքանի անց

2․ Դուրս գրիր քեզ դուր եկած հատվածները:

Նշենիներն արթնացել,
Իրար գլխով են անում
Եվ հրճվում են, որ իրենք
Առաջինն են արթնանում:

3․ Գունավորի՛ր գործողություն ցույց տվող բառերը:

4․ Շարունակիր.

Երբ գարունը գալիս է, ծաղիկները աճում են։

Երբ ծառերը ծաղկում են, մեզ ավել օդ են տալին բողբոջում են։

Երբ արևը ժպտումը, եղանակը լավ է իրեն ըզգում

Հետաքրքիր փաստեր և տեղեկություններ ջրի մասին

Մեր մոլորակի հիմնական խմդիրներից մեկը մաքուր, խմելուն ենթակա ջրի պակասն է, որն օրեցօր զարգացող լուրջ ահազանգ է բնակչության համար: Ներկայացնում ենք փաստեր ջրի և դրա հետ կապված խնդիրների մասին: Երկրի մակերևույթի 60 տոկոսը այն տարածքն է, որտեղ բացակայում է ջուրը, կամ է զգացվում է դրա խիստ կարիքը: Մոտավորապես 500 միլիոն մարդ աշխարհում տառապում է հիվամդություններից, որոնց պատճառը կամ ջրի բացակայությունն է, կամ էլ անորակ ու աղտոտված ջուրը: 2050 թվականին 4,2 միլիարդ մարդ չի կարողանալու բավարարել իր ամենօրյա կարիքները: Սակայն ըստ կանխատեսումների մինչև 2025 թվականը ջրի պահանջը ավելանալու է մոտավորապես 75 տոկոսով: Խնդիրն այն է, որ այժմ զարգացած երկրներում կոյուղու 95 տոկոսը և արդյունաբերական արտանետումների 70 տոկոսը թափվում է ջրամբարներ առանց որևէ մշակման: Ջրի աղտոտվածության պատճառ կարող են լինել քիմիական տոքսիկ նյութերի, ծանր մետաղների պարունակությունը և այնպիսի միկրոօրգանիզմների, բակտերիաների ու վիրուսների պարունակությունը, որոնք կարող են պատճառ դառնալ բազմաթիվ հիվանդությունների և նույնիսկ համաճարակի: Նյութի աղբյուրը`

1. Լոլիկը 90% բաղկացած է ջրից:

10×1050

2. Ամեն տարի, մոտ 4 միլիոն մարդ ամբողջ աշխարհում մահանում է հիվանդություններից, որոնք փոխանցվում են ջրի միջոցով:

3. Ամբողջ աշխարհում ջրի միայն 1.1%  է պիտանի խմելու համար այն տեսքով, որով նա գտնվում է բնության մեջ:

4. Մարդկային արյունը մոտ 6 անգամ խիտ է ջրից:

5. Մեկ ավտոմեքենայի արտադրության համար ծախսվում է ավելի քան 177 հազար լիտր ջուր:

6. Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ մթնոլորտում ավելի շատ քաղցրահամ ջուր կա, քան ամբողջ աշխարհի քաղցրահամ գետերի ջրերը իրար հետ վերցված:

7. Կովը 1 լիտր կաթ տալու համար պետք է խմի 5 լիտր ջուր:

Միացեք մեր Telegram ալիքին

Միանալ Telegram-ին

225805318_moloko

8. Մեծահասակ մարդու մարմինը 70% բաղկացած է ջրից:

9. Մոլորակի ջրերի 3% է քաղցրահամ, 97% աղի է:

10. Գիտնականները եկել են այն եզրահանգման, որ ձայնը ջրում ավելի արագ է տարածվում, քան օդում:

7f5d8710_o

11. Ձեր տան զուգարանը ծախսում է ձեր տանը օգտագործած ջրի 35%:

12. 1կգ սուրճ արտադրելու համար պահանջվում է մոտ 22 հազար լիտր ջուր:

8Cafe2

13. 300 լ ջուր է հարկավոր մեկ թերթի մեկ էջ պատրաստելու համար:

14. 18 լիտր ջրի տարրան կշռում է 20 կգ:

15. Երկրագնդի վրա ջրի ընդհանուր ծավալը կազմում է մոտ 1 500 000 000 քառակուսի կիլոմետր:

Classwork

1. I am reading a book

Am I reading a book?.

I am not reading a book.

2. She is cooking dinner.

Is she cooking dinner?.

She is not cooking dinner.

3. They are playing football in the park.

Are they playing football in the park?.

They are not playing football in the park.

4. We are watching a movie.

Are we watching a movie?.

We are not watching a movie.

He is studying English now.

Is he studying English now.

He is not studying English now.

The children are drawing pictures.

Are the children drawing pictures.

The children are not drawing pictures.

My mother is cleaning the kitchen.

The teacher is explaining the lesson.

I am listening to music.

Am I listening to music.

I am not listening to music.

The dog is sleeping under the table.

Is the dog sleeping under the table.

The dog is not sleeping under the table.

Մեծ գյուտարարը


Ջաննի Ռոդարի


Ժամանակին մի երիտասարդ էր ապրում: Նա երազում էր մեծ գիտնական դառնալ:
Գիշեր-ցերեկ սովորում էր, երկար տարիներ, ու մի օր վերջապես ինքն իրեն ասաց. – Ես շատ բան եմ սովորել, գիտնական եմ դարձել և հիմա բոլորին ցույց կտամ‚ թե ինչեր
կարող եմ անել:
Միանգամից անցավ փորձեր անելուն: Նա հայտնաբերեց պանրի անցքերը: Բայց հետո
իմացավ‚ որ դրանք վաղուց հայտնաբերված են:
Ի՛նչ պիտի աներ, շարունակեց սովորել: Սովորում էր առավոտից իրիկուն, իրիկունից
առավոտ, երկար ամիսներ: Մի օր վերջապես ինքն իրեն ասաց. – Ավարտելու ժամանակն է, ես շատ բան եմ սովորել, գիտնական եմ դարձել և հիմա
բոլորին ցույց կտամ‚ թե ինչեր կարող եմ անել:
Նա անձրևանոցի վրայի անցքերն էր հայտնաբերել,և բոլորը մի լավ ծիծաղեցին իր վրա:
Գիտնականն էլի չհուսահատվեց‚ նորից սկսեց գրքեր կարդալ‚ փորձեր անել: Ու մի օր
վերջապես ինքն իրեն ասաց. – Ըհը՛, հիմա ես համոզված եմ‚ որ չեմ սխալվում: Հիմա ես իսկական գիտնական եմ:
Բայց, արի ու տես, որ այս անգամ էլ սխալվեց: Նա նավերը ջրաներկով ներկեց. շա՜տ
թանկ նստեց: Դա դեռ ոչինչ, ծովի ջրի գույնն էլ փոխվեց: – Մեկ է` ես կդառնամ մեծ գիտնական‚-որոշեց գյուտարարը, չնայած մազերն արդեն
սպիտակել էին:
Նա նորից գրքերը ձեռքն առավ և այնքան պարապեց, որ իսկապես գիտնական դարձավ:
Այդ ժամանակ նա կարող էր հնարել՝ ինչ ուզեր: Լուսին գնալու մի մեքենա հորինեց: Մի
գնացք էլ ստեղծեց, որն ընդամենը մի բրնձահատիկով կարող էր հազարավոր
կիլոմետրեր սլանալ: Կոշիկներ կարեց‚ որոնք երբեք չէին մաշվում, ու էլի լիքը
հետաքրքիր բաներ:
Նա միայն մի բան չկարողացավ գտնել ՝ ինչպես սովորենք երբեք չսխալվել:
Երևի ոչ ոք էլ չի կարող դա գտնել:


Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Ի՞նչ հայտնագործություններ արեց գիտնականը: Գտավ պանրի ծակեր գտավ ծակեր անձրևանոցում։
  2. Իսկ դու ի՞նչ կուզեիր ստեղծել, որը հիմա չկա: Մի սրք որը կարող է ծամանակը հետ տալ
  3. Երազանքիդ մասին պատմի՛ր: Իմ երազանքը որ ոչ մեկ չմահանա
  4. Գտի՛ր հատկանիշ ցույց տվող բառերը: հազարավոր
  5. Հեքիաթից առանձնացրու՛ ինչ հարցին պատասխանող բառեր, ավելացրու՛
    ինչպիսի հարցին պատասխանող բառեր և բառակապակցություններ ստացի՛ր
    (օրինակ՝ երիտասարդ-խելացի երիտասարդ):

Ճամբորդություն դեպի Ձախորդ փանոսը շողքային հանդես

Ես գնացել էի թատրոն դիտելու, բայց շողքերով, մենք սովորեցինք ինչ ձև կա շողքային հանդես անելու համար, կա երկու ձև, ձեռքով և տիկնիկով, և սկսեցինք նաել Ձախորդ փանոսի ներկայացումը, նաեցինք հավեսեր, մէնք հետո պատրաստեցինք մեր տիկնիկները, մեր կնիկները լուսնի ձևով են։